ως3 συνέντευξη

Guilt
Του Βασίλη Μαζωμένου

ΚΕΙΜΕΝΟ/ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΣΥΣΣΗ ΚΑΠΛΑΝΗ

«Ένοχος» για το Κυπριακό ζήτημα

Ο Βασίλης Μαζωμένος με την ταινία του Guilt επιχειρεί το «άνοιγμα των φακέλων» τριών πολύ οδυνηρών περιόδων της ιστορίας της Κύπρου.
«Δεν ήθελα εξ αρχής να γυρίσω μια πολιτική ταινία, καταπιάστηκα με τρεις χρονικές περιόδους που έχουν στιγματίσει το νησί. Το 1959 και την ανεξαρτησία από τους Άγγλους, το 1974 και την Τουρκική απόβαση, το 1996 και την εν ψυχρώ εκτέλεση του Κύπριου πολίτη Σολωμού Σολωμού». Διατρέχοντας την ιστορία της Κύπρου τα τελευταία πενήντα χρόνια μέσα από τη ζωή ενός ηλικιωμένου τώρα πια εμπόρου όπλων, ο οποίος χειρουργείται και, μέσω της νάρκωσης, «ξαναβλέπει» γεγονότα που τον σφράγισαν όλα αυτά τα ταραγμένα χρόνια, παρακολουθούμε μια επισκόπηση των πλέον σημαντικών γεγονότων ως φόντο στην δόλια και ανήθικη συμπεριφορά και τακτική αυτού του διεφθαρμένου άνδρα. Κυρίως από το τρέιλερ της ταινίας προκύπτει πως πρόκειται για ένα θρίλερ, και με δεδομένο το θέμα της, ένα πολιτικό θρίλερ.

Το Guilt είναι ένα πολιτικό θρίλερ; Καταγγέλλει πολιτικά γεγονότα ή τα υπενθυμίζει;
Το Guilt έχει στοιχεία πολιτικού θρίλερ, αλλά κατά βάση είναι μια ταινία πάνω στη σχέση της Ιστορίας με τη Συνείδηση. Δεν καταγγέλλει, όπως τα φιλμ με συγκεκριμένη και μονομερή τοποθέτηση, αφού σήμερα τα προβλήματα είναι σύνθετα, άρα και οι απαντήσεις δεν είναι απλές. Τα γεγονότα είναι αληθινά κι όχι πραγματικά με την βεβαιότητα που έχει το ιστορικό γεγονός. Είναι αληθινά, διότι η ασθμαίνουσα συνείδηση δεν μπορεί παρά να λέει αλήθειες.

Σε ποιους αποδίδεται την ενοχή-Guilt;
Στον κεντρικό ήρωα, που είναι ένας έμπορος όπλων και έχει προκαλέσει με τις ενέργειες του «ζημιά» στην πατρίδα του. Είναι αδιάφορο, αν αυτό έχει συμβεί ή αποτελεί μέρος του εφιάλτη του. Άλλωστε ο κόσμος του ονείρου είναι κι αυτός μέρος της πραγματικότητας.

Η ιστορία της Κύπρου ήταν ένα θέμα που σας απασχολούσε ή τυχαία βρέθηκε η αιτία και ασχοληθήκατε;
Με απασχολεί κάθε αιμορραγούσα πλευρά του ελληνισμού, όπως και κάθε συντριμμένης από τις υπερδυνάμεις χώρας. Απλά με το θέμα αυτό, που πολλοί το θεωρούν ταμπού, εκτιμώ ότι πρέπει συνεχώς να επανερχόμαστε, ξεπερνώντας την «τηλεοπτική κόπωση» και τους αφορισμούς: «ωχ, πάλι το κυπριακό». Άλλωστε η ιστορία θα μπορούσε να γυριστεί στα Βαλκάνια, στη Λατινική Αμερική και αλλού.

Αφ’ ότου προβλήθηκε η ταινία σε κάποια φεστιβάλ είχατε αντιδράσεις από διαφωνούντες με το περιεχόμενό της;
Μέχρι στιγμής οι αντιδράσεις δεν είναι ευθέως πολιτικές, αλλά κρύβονται πίσω από σχήματα: «εμείς θέλουμε να ξεχάσουμε», «μα μήπως είσαι υπερβολικός με τους Άγγλους» κι άλλα παρόμοια.

Στο Guilt πρωταγωνιστούν ο Νίκος Αρβανίτης, ο Κώστας Σειραδάκης, ο Γιάννης Τσορτέκης, ο Άρτο Απαρτιάν και η Εβελίνα Παπούλια. Tην μουσική της ταινίας υπογράφει ο Γιώργος Ανδρέου.
Το Guilt προβλήθηκε στην τελετή έναρξης του 22ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου 2009. H ταινία εκπροσώπησε την Κύπρο στο τμήμα Focus on World Cinema του φεστιβάλ του Μόντρεαλ.
Στη συνέχεια παρουσιάστηκε στο σινεμά «Έλλη» από την κίνηση των «Κινηματογραφιστών στην ομίχλη», και στα διεθνή φεστιβάλ του Καΐρου και της GOA (στην Ινδία).
Ήδη προετοιμάζονται δυο ακόμη συνέχειες της ιστορίας, όπως μας είπε ο σκηνοθέτης του Guilt. «Ο σκοπός της τριλογίας που επιθυμώ να γυρίσω είναι μια διερεύνηση της έννοιας του έθνους. Με το Guilt το έθνος βασανίζεται, με το The Landlord το έθνος εξορίζεται και με το Sleepless το έθνος ανασταίνεται».

H ταινία
Την ιστορία της Κύπρου τα τελευταία πενήντα χρόνια μέσα από τη ζωή ενός -πλέον- ηλικιωμένου εμπόρου όπλων, ο οποίος χειρουργείται και, μέσω της νάρκωσης, «ξαναβλέπει» τη ζωή που έζησε στην Κύπρο τα τελευταία πενήντα ταραγμένα χρόνια, παρακολουθεί η ταινία Guilt σε σενάριο και σκηνοθεσία του Βασίλη Μαζωμένου. Χωρίς να παραγνωρίζει τη βαρβαρότητα των Άγγλων ή των Τούρκων, το Guilt παρακολουθεί την Ιστορία από την πλευρά και των δικών μας λαθών. Με κυρίαρχο το συναίσθημα της ενοχής που φέρει ο κεντρικός χαρακτήρας, ενοχή η οποία και ονοματίζει την ταινία.
Το «Guilt» χωρίζεται σε τρεις περιόδους: α) από το ’50 έως το ’59, β) στην τουρκική εισβολή του ’74 και γ) στη δολοφονία του Σολωμού Σολωμού το ’96. «Είναι σκληρή και dark ταινία», προειδοποιεί ο σκηνοθέτης της. Αν έπρεπε να την κατατάξει σε είδος, θα ήταν το πολιτικό θρίλερ. Έγιναν, μάλιστα, για πρώτη φορά γυρίσματα στα «Φυλακισμένα Μνήματα», όπου οι Άγγλοι έκαναν βασανιστήρια. Για τις ανάγκες της ταινίας παρήγγειλαν κοστούμια, που ράφτηκαν ειδικά στην Αγγλία. Όλα τα γυρίσματα έγιναν στην παλιά πόλη της Λευκωσίας.
Ο κεντρικός χαρακτήρας -τον υποδύεται ο Νίκος Αρβανίτης σε όλες τις ηλικίες- είναι ένας «αρνητικός ήρωας». Ο θεατής, όμως, από ένα σημείο κι έπειτα, ταυτίζεται μαζί του. Βλέπει την πτώση του -συνθλίβεται από τις ενοχές- και συμπάσχει με την τραγωδία του. «Μου είναι οικείοι αυτοί οι ήρωες, δηλαδή οι τραγικοί που έχουν τυχοδιωκτισμό», λέει ο Βασίλης Μαζωμένος και δίνει την εξήγηση. «Ίσως επειδή λατρεύω το σινεμά του Βέρνερ Χέρτζογκ».

Πώς, όμως, σκέφτηκε να ασχοληθεί με το Κυπριακό; Όχι, πάντως, λόγω καταγωγής, αφού δεν έχει σχέση με την Κύπρο. Η ιδέα προέκυψε όταν βρέθηκε πριν από 3 χρόνια στην Κύπρο, καλεσμένος του ΘΟΚ, για να σκηνοθετήσει την παράσταση «Τα ένοχα τραγούδια». Έμεινε εκεί τρεισήμισι μήνες. Ήταν η εποχή που άνοιγαν τα σύνορα. Τότε άρχισε να ενδιαφέρεται βαθιά, όπως λέει, «για την Ιστορία αλλά και το πώς αντιλαμβάνεται κανείς σήμερα την τραυματική εμπειρία της διαιρεμένης χώρας».
Γνωρίζει τους κινδύνους, που ενέχει ένα τέτοιο θέμα και είναι προετοιμασμένος για τυχόν αντιδράσεις. Άλλωστε, ομολογεί ότι δεν το προσεγγίζει «κλασικά». Δηλαδή; «Βλέπω την Ιστορία από την πλευρά των δικών μας λαθών. Χωρίς να παραγνωρίζω τη βαρβαρότητα των Άγγλων ή των Τούρκων, φωτίζω τις δικές μας ευθύνες. Στην Κύπρο έγιναν φοβερά πράγματα από τους εθνοσωτήρες κατά την περίοδο της χούντας αλλά και λίγο πριν. Ίσως κάποιοι πατριδοκάπηλοι να μην ενθουσιαστούν», λέει.
Κι αν κάποιος θεωρήσει το θέμα του «παλιομοδίτικο», έχει την απάντηση. «Θεωρώ εξαιρετικά σύγχρονο κάθε εθνικό θέμα. Η αγάπη για την πατρίδα δεν σημαίνει απαραίτητα εθνικισμός».
Η ταινία έχει την ατμόσφαιρα του εφιάλτη. Ωστόσο, δεν θυμίζει το στιλ παλιότερων ταινιών του, που δεν ακολουθούσαν μια γραμμική πορεία αλλά κινούνταν ανάμεσα στη λογική και το όνειρο. Το «Guilt» εγκαινιάζει για τον Βασίλη Μαζωμένη μια καινούργια καλλιτεχνική πορεία. «Έκλεισα τον κύκλο των ταινιών, όπου πειραματίστηκα και δούλεψα τη γλώσσα του κινηματογράφου. Ονομάζω εκείνη την περίοδο καλλιτεχνική εφηβεία. Τώρα, λοιπόν, η επαφή μου με την αιμορραγούσα πληγή του Ελληνισμού όχι μόνο δεν με άφησε αδιάφορο, αλλά με οδήγησε σε μια στροφή καλλιτεχνική», λέει.
Το «Guilt» δεν κλείνει τους λογαριασμούς του Βασίλη Μαζωμένου με το Κυπριακό. Θα ακολουθήσουν άλλες δύο ταινίες με το ίδιο θέμα, που αποτελούν μια τριλογία. Θα λέγονται «The landlord» και «Sleepless».

Για το Guilt έγιναν για πρώτη φορά γυρίσματα στα «Φυλακισμένα Μνήματα», της Λευκωσίας, ενώ για τις ανάγκες της ταινίας αρκετά από τα κοστούμια ράφτηκαν ειδικά στην Αγγλία. Όλα τα γυρίσματα έγιναν στην παλιά πόλη της Λευκωσίας.
Το ρόλο του κεντρικού χαρακτήρα υποδύεται σε όλες τις ηλικίες ο Νίκος Αρβανίτης, ενώ στο καστ συναντάμε μεταξύ άλλων, τους Κώστα Σειραδάκη, Γιάννη Τσορτέκη, Άρτο Απαρτιάν και Εβελίνα Παπούλια. H μουσική είναι του Γιώργου Ανδρέου.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s