ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ

Guilt
ΚΡΙΤΙΚΗ: ΝΙΝΟΣ ΦΕΝΕΚ ΜΙΚΕΛΙΔΗΣ

Κύπρος/Ελλάδα, 2009. Σκηνοθεσία-σενάριο: Βασίλης Μαζωμένος. Ηθοποιοί: Νίκος Αρβανίτης, Κωνσταντίνος Σαρειδάκης, Γιάννης Τσορτέκης, Εβελίνα Παπούλια. 93′.

* * *

Οι ενοχές μας γύρω από την τραγωδία της Κύπρου, μέσα από τον καφκικό εφιάλτη ενός εμπόρου όπλων, σε ένα βουτηγμένο σε μαύρη ατμόσφαιρα πολιτικό θρίλερ.

Ο Βασίλης Μαζωμένος έχει χαράξει έναν δικό του, εντελώς προσωπικό, τρόπο κινηματογραφικής αφήγησης, είτε πρόκειται για πρωτοποριακό κινηματογράφο («Ο τρόμος της ύλης», «Λόγοι και αμαρτήματα»), είτε για κινηματογράφο μυθοπλασίας, όπως αυτό το πολιτικό, βουτηγμένο σε μαύρη ατμόσφαιρα, θρίλερ.

Βρισκόμαστε σ’ ένα νοσοκομείο στην Κύπρο, όπου παρακολουθούμε τον εφιάλτη ενός εμπόρου όπλων. Εκτυλίσσεται σε τρεις μέρες, σε τρεις διαφορετικές εποχές, σημαντικές στην πολιτική πορεία του νησιού, από τη βρετανική κατοχή (1959), περνώντας από την τουρκική κατοχή (1974) και φτάνοντας ώς τις μέρες μας (1993).

Ο σκηνοθέτης εκμεταλλεύεται την κάθε περίοδο για να δώσει εικαστικά το δικό της, ξεχωριστό στίγμα. Αναφέρω χαρακτηριστικά το πρώτο μέρος, με τον έμπορο, που συναλλάσσεται με τους Βρετανούς, να επιδεικνύει τη λειτουργία ενός μηχανήματος βασανισμού, όπου ο Μαζωμένος, επηρεασμένος από την «Αποικία των καταδίκων» του Κάφκα αλλά και τον Ορσον Γουέλς, φτιάχνει ένα είδος κολαστηρίου, βουτηγμένο σε μια καφκική ατμόσφαιρα -η ατμοσφαιρική φωτογραφία είναι της Κατερίνας Μαραγκουδάκη. Ή τις διάφορες νύξεις ή και αλληγορικές μεταφορές, όπως στις αλλαγές που παίρνει κάθε τόσο το μηχάνημα του βασανισμού, για να καταλήξει αναπόσπαστο μηχάνημα στο χειρουργείο. Ή τη σκηνή στο δεύτερο μέρος, όπου, με την απελευθέρωση των κρατουμένων από τις φυλακές, παρακολουθούμε έναν νάνο να προχωρεί μόνος, σκοντάφτοντας και σέρνοντας μια βαριά βαλίτσα, μέσα από τις λάσπες, ενώ στο βάθος δεσπόζει ένας μιναρές -με τον νάνο να μετατρέπεται σε σύμβολο της ξαναγεννημένης από ένα αιματηρό παρελθόν Κύπρου, που προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της ενώ πίσω της, με τον μιναρέ, να κρέμεται, δαμόκλειος σπάθη, η συνεχιζόμενη τουρκική απειλή.

Ολόκληρη η ταινία κινείται σ’ ένα παρόμοιο επίπεδο. Ο Μαζωμένος γεμίζει κάθε σκηνή και κάθε εικόνα με αναφορές και επίπεδα που απαιτούν από το θεατή μια συνεχή, ενεργό παρακολούθηση. Υπάρχουν κάποιες σκηνές, ευτυχώς λιγοστές, που μοιάζουν να είναι αδύναμες μπροστά στις άλλες -όπως η σκηνή με τους επίσημους Βρετανούς να προσέρχονται στην παρουσίαση της μηχανής του βασανισμού. Είναι όμως λιγοστές μπροστά στη δύναμη μιας ταινίας που έχει πολλά, και αναγκαία στην εποχή μας, να μας πει. Φτάνει να ξεχάσετε τον παραδοσιακό κινηματογράφο, αυτόν με τον οποίο μας βομβαρδίζει καθημερινά το Χόλιγουντ και να αφεθείτε στη γοητεία της.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s